GENT : naakten van Frits Van den Berghe komen binnenkort weer thuis !

Restitutie van twee schilderijen van Frits Van den Berghe die bewaard werden in het Museum voor Schone Kunsten Gent (MSK)

Het MSK is bijzonder verheugd over het feit dat op 27 september aanstaande twee werken van de Belgische kunstenaar Frits Van den Berghe (Gent, 1883-1939) zullen gerestitueerd worden aan hun rechtmatige eigenaars. Het betreft Naakt met sleep en Zittende naakten.

De ‘Commissie voor de schadeloosstelling van de leden van de Joodse Gemeenschap van België’, de zogeheten Commissie Buysse, publiceerde in juli 2001 haar Eindverslag van de Studiecommissie betreffende het lot van de bezittingen van de leden van de joodse gemeenschap van België, geplunderd of achtergelaten tijdens de oorlog 1940-1945. In een aanvullend verslag dat dateert van december 2001 identificeerde de Commissie twee schilderijen van de Belgische kunstenaar Frits Van den Berghe als afkomstig uit Joods bezit, met name van “Emile Henri David”.

Deze werken bevinden zich sinds de Tweede Wereldoorlog in het Museum voor Schone Kunsten Gent.

Op de rugzijde van de schilderijen bevindt zich het opschrift met de gegevens van de voormalige eigenaar: “M. David, 20 Av. Jacques Sermon, Bruxelles”. Aan de hand van archivalische documenten die in het museumarchief van het MSK bewaard worden, werd vastgesteld dat tijdens de jaren 1946-1947 door de toenmalige museumdirecteur Maurice Dupuis en door de voorzitter van de museumcommissie, Georges Van de Velde, verschillende pogingen ondernomen zijn geweest om de heer David te contacteren met het verzoek een bewijs van eigendomsrecht voor te leggen om aansluitend de schilderijen terug te kunnen geven.  De werken waren immers na de afloop van een retrospectieve gewijd aan Frits Van den Berghe die in Antwerpen in 1940 had plaatsgevonden, per vergissing naar het Gentse museum overgebracht.

De Commissie Buysse concludeerde dat er verder onderzoek moest verricht worden naar de rechtmatige eigenaar(s)/erfgenaam/erfgenamen van deze twee schilderijen gelet op het overlijden van de oorspronkelijke eigenaar Emile Henri David. Verdergaand op deze aanbeveling werd in de loop van 2014 het onderzoek gestart naar de identificatie van de rechtmatige erfgenaam/erfgenamen.

De kinderen David zijn de wettelijke erfgenamen.  Zij aanvaarden de erfenis, wat betekent dat de werken gerestitueerd kunnen worden. De rechthebbenden hebben tot op heden expliciet hun wens uitgedrukt anoniem te willen blijven.

Op woensdag 27 september 2017 om 10u30 worden in het Museum voor Schone Kunsten Gent de twee schilderijen overgedragen en wordt het verloop van het onderzoek nader toegelicht en in een ruimere context geplaatst. Op dat ogenblik zal een einde gesteld worden aan de tijdelijke in bewaarneming van de werken.

Het MSK heeft het eigendomsrecht van de twee schilderijen nooit betwist. In de inventaris van de museumcollectie zijn de twee werken steeds als tijdelijke bruikleen (= tijdelijke in bewaarneming) van de heer David geregistreerd. Dat het MSK de twee schilderijen een inventarisnummer heeft toegekend, is conform de handelswijze inzake basisregistratie.

Het onderzoek naar de rechtmatige eigenaars gebeurde door de ‘Cel recuperatie geroofde goederen tijdens de tweede wereldoorlog in België’ van de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie. Deze instantie stelt zich tot doel verder te werken op de conclusies en aanbevelingen van de Commissie. Dit onderzoek werd zorgvuldig gevoerd in nauwe samenwerking met het MSK.

Het MSK is uiterst begaan met de herkomst van de kunstwerken die de instelling bewaart. Het museum is immers een behoeder van erfgoed, en het verwerven en bewaren van kunstwerken maakt deel uit van de museale kerntaken. De kunstwerken uit de verzameling van het MSK hebben een eigen artistieke waarde en een eigen historische betekenis, maar ze hebben eveneens een eigen levensloop: langs verschillende wegen hebben ze een plaats van bewaring in het museum gevonden.

Alle collectiestukken worden zorgvuldig bewaard, bestudeerd en publiek toegankelijk gemaakt. De problematiek van de herkomst van kunstwerken in het kader van de ‘recuperatie geroofde goederen tijdens de tweede wereldoorlog’ behandelt het MSK zorgvuldig, in alle sereniteit en samen, in continue dialoog, met andere betrokken musea en de verschillende verantwoordelijke overheden. Het is in deze geest van openheid en betrokkenheid dat het museum ook in de nabije toekomst verder wil werken.

Zittende naakten

Zittende naakten, 1930

Olieverf op doek, 60 x 57,5 cm

Inv. 1951-AS

 

Naakt met sleep

Naakt met sleep, s.d.

Olieverf op papier, gekleefd op triplex, 54,8 x 46 cm

Inv. 1951-AR

(met dank aan MSK en Gerrie Soetaert)

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.